Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

BROŃ

BROŃ I AMUNICJA


Podstawowe warunki i zasady użycia broni.

    1. Broń sportowa przeznaczona jest tylko do zawodów i treningów sportowych.

    2. Broń może być użyta wyłącznie w obronie koniecznej lub w stanie wyższej konieczności.
    3. Użycie broni powinno nastąpić w sposób wyrządzający możliwie najmniejszą szkodę osobie, przeciwko której użyto broni. Użycie broni nie może narażać na niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia innych osób.
    4. Przed użyciem broni należy wezwać napastnika do zachowania się zgodnego z prawem i oddać strzał ostrzegawczy.

    5. O każdym przypadku użycia broni należy powiadomić najbliższą jednostkę Policji.

 

    6. Jeżeli w wyniku użycia broni nastąpiło zranienie osoby lub osób, należy udzielić pierwszej pomocy i wezwać lekarza
       lub spowodować jego wezwanie.
    7. Broń myśliwska i sportowa może być używana wyłącznie zgodnie z ich przeznaczeniem.


Klasyfikacja i budowa broni i amunicji strzeleckiej

I. Pojęcie broni strzeleckiej

Broń strzelecka to każda lufowa broń palna kalibru mniejszego niż20 mm, a także

indywidualne środki wyspecjalizowane (np.: granatniki przeciwpancerne, strzelby, pistolety

sygnałowe), które mimo większego kalibru nie są, ze względów taktycznych i organizacyjnych

zaliczane do broni artyleryjskiej. Broń strzelecka to obecnie najpopularniejszy rodzaj broni

na świecie. Jest ona podstawowym środkiem walki każdego strzelca.

II. Klasyfikacja

1) wg obsługi;

Według liczby obsługi broń dzieli się na indywidualną, obsługiwaną zwykle przez

jednego strzelca (np. pistolety, rewolwery, karabiny i karabinki, niektóre RKM-y oraz

granatniki), oraz na zespołową, tj. obsługiwaną przez zespół strzelców w składzie od dwóch

do kilku ludzi, obejmującą karabiny maszynowe, UKM-y, granatniki oraz każdąinną broń

strzelecką, do użycia której potrzebnych jest co najmniej dwóch strzelców.

2) wg przeznaczenia:

Według przeznaczenia broń palna dzieli się na broń podstawową (obejmującą

wszelkiego rodzaju etatową broń strzelecką, np. pistolety, rewolwery, karabinki, karabiny,

karabiny maszynowe), broń wyspecjalizowaną (obejmującą środki ogniowe specjalnego

przeznaczenia, takie jak karabiny wyborowe, strzelby, granatniki, granatniki

przeciwpancerne, pistolety sygnałowe, itd.), oraz na broń niebojową, czyli wszelkiego

rodzaju prototypy, egzemplarze badawcze, itd.

3) wg cech taktyczno - konstrukcyjnych:

Różne rodzaje broni posiadają pewien zespół cech taktyczno - konstrukcyjnych

pozwalających na wyodrębnienie spośród rodzajów broni pewnych grup o podobnych

cechach, oraz klasyfikację każdego rodzaju broni

a) pistolety – broń przeznaczona do samoobrony i zwalczania siły żywej na bliskim

dystansie (do ok. 50 m). Pistolety strzelają przeważnie amunicją pistoletową,

wyjątkowo amunicją rewolwerową (np. IMI Desert Eagle) lub pośrednią (np. AMT

Automag III). Większość pistoletów działa na zasadzie krótkiego odrzutu lufy,

rzadziej odrzutu zamka lub odprowadzania gazów. Obecnie pistolety to broń

samopowtarzalna. Pistolety obecnie zasilane są przede wszystkim z dostawnych

magazynków pudełkowych o pojemności od 6 do nawet 20 nabojów. Sporadycznie

stosowane są w oddziałach specjalnych pistolety nieautomatyczne, jednostrzałowe lub

wielolufowe (np. specjalne pistolety szpiegowskie lub płetwonurków). Pistolet to broń

uzupełniająca, trzymana przy strzale jedną lub dwiema rękami, cechująca się

poręcznością i niewielkimi wymiarami.

9 mm pistolet Beretta 92 F (M-9)

b) rewolwery – służą do tego samego celu co pistolety. Różnica polega na budowie –

rewolwer zamiast magazynka posiada bęben umieszczony w linii osi lufy o

pojemności od 5 do 8 nabojów. Rewolwer strzela amunicją rewolwerową, lub

sporadycznie pistoletową. Cechą konstrukcyjną rewolwerów jest brak bezpieczników

nastawnych, skutkiem czego broń jest stale gotowa do natychmiastowego oddania

strzału. Rewolwer jest już rzadkością w uzbrojeniu armii, występuje jako broń

oddziałów tyłowych, policyjnych, oraz specjalnych. Jest to broń nieautomatyczna –

powtarzalna o mechanizmie spustowym pojedynczego (rzadko) lub podwójnego

działania.

9 mm (.38 Spec.) rewolwer S&W Mod. 10 Military & Police

c) pistolety maszynowe (PM) – służą do zwalczania siły żywej na dystansie do 200 m.

Jest to broń automatyczna – samoczynna, rzadziej samopowtarzalna, strzelająca

amunicją pistoletową. Z pistoletu maszynowego strzela się używając jednej lub obu

rąk. Broń zwykle wyposażana jest w kolbę (przeważnie składaną) i łoże lub chwyt

przedni celem umożliwienia lepszego złożenia się do strzału i łatwiejsze panowanie

nad bronią przy ogniu ciągłym. Pistolet maszynowy zwykle posiada przełącznik

rodzaju ognia, umożliwiający prowadzenie ostrzału ogniem ciągłym (seriami) lub

pojedynczym. Broń tą cechują niewielkie rozmiary, mała masa własna oraz

poręczność. Pistolety maszynowe działają przeważnie zasadzie wykorzystania odrzutu

zamka swobodnego, sporadycznie krótki odrzut lufy. Pistolety maszynowe (w skrócie

PM) pozostają w wyposażeniu sił specjalnych, oddziałów tyłowych oraz policyjnych,

jako tzw. broń ochrony osobistej (PDW) są przydzielane załogom pojazdów oraz

lotnikom.

11,43 mm pistolet maszynowy M-3 „Grease Gun”

d) karabinki (Kbk) – służą do zwalczania siły żywej na dystansie do 600 metrów.

Karabinki to broń samoczynna lub samopowtarzalna strzelająca amunicją pośrednią.

Broń tą cechują niewielkie rozmiary i masa, oraz umiarkowany odrzut, co

predysponuje ją do etatowego uzbrojenia strzelców. Spotyka się również karabinki

zbudowane w układzie bez kolby właściwej, (tzw. bull-pup) dzięki czemu przy

stosunkowo długiej lufie udaje się zachować niewielkie rozmiary broni i jej zwartą

konstrukcję. Ze względu na przeznaczenie taktyczne oraz budowę dzielimy karabinki

na:

- wersje skrócone (tzw. subkarabinki), posiadające skróconą lufę o dł. Poniżej

350 mm i wyposażone w składaną kolbę, o wymiarach pistoletów

maszynowych, na wyposażeniu jednostek specjalnych oraz strzelców którzy z

racji swej funkcji nie posiadają standardowej broni, np. dowódców,

radiotelegrafistów lub załóg pojazdów.

- karabinki standardowe, z lufą dl. 350 mm i więcej. Etatowe uzbrojenie

strzelców piechoty

- karabinki maszynowe, z szybkowymienną lufą o powiększonej objętości

cieplnej, długości powyżej 350 mm, przystosowane do zasilania z

magazynków o większej pojemności lub zasilania taśmowego, wyposażone w

dwójnóg lub nawet trójnóg, o powiększonym zasięgu celnego ognia,

przystosowane do strzelania z większą intensywnością. Stanowią wyposażenie

sekcji wsparcia ogniowego drużyny piechoty.

- karabinki wyborowe – przeważnie przebudowane wyselekcjonowane

egzemplarze zwykłych karabinków, wyposażane później w precyzyjne lufy,

szyny do montażu celowników optycznych, regulowane urządzenia spustowe

oraz specjalne, ergonomiczne kolby i łoża. Służą do zwalczania siły żywej na

dystansach do ok. 1000 m, i przeważnie są pozbawione możliwości strzelania

seriami. Stanowią wyposażenie strzelców wyborowych.

Karabinki posiadają zwykle przełącznik rodzaju ognia, umożliwiający strzelanie

seriami lub ogniem pojedynczym. Większość karabinków zasilana jest z magazynka

dostawnego, niektóre tylko są zasilane z łódki (SKS i pochodne). KbK działają

na zasadzie odprowadzania gazów prochowych (przeważnie).

e) karabiny (Kb) – służą do zwalczania przeciwnika na dystansie do 1000 metrów, są

podobnie jak karabinki podstawową bronią piechoty. Strzelają amunicją karabinową,

wykorzystując zasadę odprowadzania gazów prochowych z lufy, bądź odrzut zamka.

Broń ta strzela silnym nabojem, cechuje ją większy niż u karabinków odrzut i większa

masa. Z racji silniejszego naboju karabiny są jednak celniejsze i skuteczniejsze od

karabinków, lecz trudności z opanowaniem broni zwłaszcza przy ogniu ciągłym

powodują, że większość armii jako uzbrojenie swej piechoty wybrała karabinki.

Karabiny można podzielić podobnie jak karabinki – budowane są wersje skrócone,

standardowe, wyborowe oraz maszynowe, często w ramach tzw. systemów broni.

Karabin w stosunku do karabinka posiada większą masę i rozmiary.

7,62 mm karabin M-14

f) karabiny maszynowe (KM) – strzelają amunicją karabinową i są bronią

automatyczną – samoczynną. Działają na zasadzie odprowadzania gazów lub odrzutu

zamka. Sporadycznie stosowany jest odrzut lufy. KM-y są etatowym środkiem

wsparcia ogniowego na szczeblu plutonu. Karabiny maszynowe można podzielić pod

względem taktyczno – technicznym na:

- ręczne karabiny maszynowe (RKM), będące zazwyczaj zwykłymi Kb,

wyposażonymi w dwójnóg, cięższą lufę oraz pojemniejszy magazynek,

7,62 mm ręczny karabin maszynowy BAR wz. 1918

- uniwersalne karabiny maszynowe (UKM), występujące na dwójnogu jako

lekki karabin maszynowy (LKM), natomiast po zastosowaniu postawy

trójnożnej jako ciężki karabin maszynowy (CKM). UKM-y są zazwyczaj

przystosowane do zasilania z taśmy i przystosowane do prowadzenia

intensywnego ognia seriami na dystans do ok. 1500 m.

7,62 mm uniwersalny karabin maszynowy M-60

- wielkokalibrowe karabiny maszynowe (WKM) będące bronią wsparcia

montowaną przeważnie na pojazdach lub statkach powietrznych, lub

występujące jako broń drużyn wsparcia ogniowego na poziomie kompanii lub

batalionu. WKM-y cechują znaczne wymiary oraz masa, oraz użycie nabojów

wielkokalibrowych (powyżej 10mm). WKM-y są przystosowane do

prowadzenia ognia na dystans do 2000 m, z racji użytego naboju nadają się do

zwalczania siły żywej, lekko opancerzonych pojazdów, śmigłowców i wolno

latających samolotów oraz lekkich fortyfikacji polowych. WKM zazwyczaj

występuje na podstawie trójnożnej (M-2, FN-MILO, DSzK), lub podstawie

kołowej (lawecie) jak np. KPW, oraz jako broń pokładowa czołgów, BWP,

oraz śmigłowców

g) karabiny snajperskie to broń przystosowana do zwalczania siły żywej i lekko

opancerzonych pojazdów na dystansie do 2000 metrów. Jest to broń powtarzalna,

nieautomatyczna, lub samopowtarzalna, automatyczna, strzelająca różnego rodzaju

nabojami, od małokalibrowych po wielkokalibrowe. Karabiny tego typu stanowią

wyposażenie strzelców wyborowych działających w ugrupowaniach piechoty, bądź

snajperów. Karabiny tego typu posiadają ciężką, precyzyjną lufę, precyzyjne

urządzenie spustowe, optyczne przyrządy celownicze, regulowaną kolbę i czasem

dwójnóg lub trójnóg. Często broń snajperska jest pozbawiona mechanicznych

przyrządów celowniczych. Broń snajperska strzela ogniem pojedynczym, zasilana jest

z magazynków wymiennych o różnej pojemności, lub z wewnętrznego magazynka

ładowanego pojedynczymi nabojami. Niektóra broń snajperska jest jednostrzałowa, tj.

nie posiada magazynka (np. Serbu BFG-50).

12,7 mm karabin snajperski (dalekiego zasięgu) Barrett M-107

h) granatniki – są przeznaczone do zwalczania celów na dystansie nawet 2000 m.

Strzelają specjalnymi nabojami zawierającymi granat, lub nabojami z ładunkiem

wybuchowym o kalibrze 20-40 mm. Ze względu na stopień automatyzacji wyróżnia

się granatniki nieautomatyczne (jednostrzałowe i powtarzalne) jak i automatyczne

(zasilane z magazynków lub taśmy) strzelające ogniem ciągłym. Granatniki

automatyczne są bronią kompanii wsparcia lub uzbrojeniem pokładowym pojazdów i

śmigłowców, natomiast nieautomatyczne granatniki są w uzbrojeniu piechoty. Mogą

występować jako osobna broń (np. M-79) lub być podwieszane pod lufą karabinu (np.

M-203, Pallad-D). Broń ta umożliwia wystrzeliwanie granatów na znaczne odległości

oraz strzelanie do wyżej położonych okien, przestrzeliwanie ponad ścianami i

gzymsami, itd.

40 mm granatnik M-79

i) granatniki przeciwpancerne – broń indywidualna lub zespołowa jedno – lub

wielorazowego użytku służąca do zwalczania pojazdów pancernych i fortyfikacji na

dystansie do 500 m. W zależności od zastosowanego układu miotającego wyróżnia się

granatniki bezodrzutowe, rakietowe, oraz bezodrzutowo – rakietowe. W granatnikach

stosuje się pociski zwykłe, podkalibrowe i nadkalibrowe wyposażone w głowice

przeciwpancerne, burzące, zapalające, termobaryczne, napalmowe, itd.

73 mm granatnik przeciwpancerny M-72 LAW

j) strzelby – to broń wsparcia jedno– lub kilkulufowa, z lufami o przewodzie gładkim,

ładowana do lufy (z lufami łamanymi), powtarzalna (np. pump action lub lever

action), samopowtarzalna, lub nawet samoczynna, przystosowana do zwalczania siły

żywej na dystansie do 50 m. Naboje do strzelb przeważnie zawierają ładunek śrutowy

(tzw. loftka) lub pocisk kulowy (tzw. breneka). Strzelba nadaje się również ( z racji

silnego naboju) do forsowania przeszkód, rozbijania barykad i niszczenia drzwi i

innych lekkich przeszkód.

k) pistolety sygnałowe – błędnie nazywany również rakietnicą służy do miotania

ładunków oświetlających i sygnałowych. Ma jedną lub kilka luf o kalibrze zwykle 26

mm. Jest to broń ładowana bezpośrednio do lufy (po jej złamaniu i odchyleniu – tak

jak broń myśliwska).

4) Według kalibru można podzielić broń na trzy podgrupy:

a) broń małokalibrową strzelającą nabojem o kalibrze do 7 mm,

b) broń pełnokalibrową strzelającą nabojem o kalibrze od 7 do 10 mm,

c) broń wielkokalibrową strzelającą nabojem o kalibrze od 10 do 20 mm

5) Ze względu na użytkowników

można podzielić broń na wojskową, policyjną, myśliwską i sportową.

6) Ze względu na automatykę można podzielić broń na:

a) Nieautomatyczną w której wszystkie czynności związane z przeładowaniem i

oddaniem strzału są wykonywane przez strzelca ręcznie przy wykorzystaniu energii

sprężyn. Broń nieautomatyczna dzieli się na:

- powtarzalną (czyli posiadającą magazynek)

- jednostrzałową (nie posiadająca magazynka; nabój musi zostać ręcznie

wprowadzony do komory nabojowej)

b) Półautomatyczną w której część czynności związanych z przeładowaniem jest

wykonywana ręcznie, pozostała zaś część przy wykorzystaniu mechaniki broni.

Obecnie nie stosuje się w armii broni półautomatycznej. Przykładem półautomatu był

rosyjski karabin przeciwpancerny PTRS wz. 1941

c) Automatyczną czyli taką, w której wszelkie czynności związane z przeładowaniem i

oddaniem strzału wykonywane są (poza załadowaniem pierwszego naboju z

magazynka i naciskaniem na spust) samoczynnie przez mechanizmy broni bez

fizycznego udziału strzelca. Z grupy broni automatycznej wyróżniamy następujące

podgrupy:

- broń gazodynamiczna która wykorzystuje energię gazów prochowych

powstałych w wyniku spalania prochu,

- broń napędowa wykorzystuje energię elektryczną, hydrauliczną lub

pneumatyczną do uruchomienia automatyki broni. Rozwiązanie to stosuje się

w przypadku broni pokładowej, wtedy, gdy istnieje możliwość użycia

pokładowych źródeł energii, np. w śmigłowcu lub na pojeździe. Typowym

przykładem jest sześciolufowy karabin maszynowy M-134 Minigun,

wykorzystujący energię elektryczną.

- broń wykorzystująca energię odrzutu części ruchomych broni, tj. odrzutu

zamka lub lufy przeładowania i oddania strzału (przeważnie w pistoletach,

pistoletach maszynowych i karabinach maszynowych),

Broń automatyczna ze względu na rodzaj ognia dzieli się na:

- samopowtarzalną (urządzenie spustowe pozwala tylko na prowadzenie ognia

pojedynczego),

- samoczynną (maszynową) strzela tylko ogniem ciągłym,

- samoczynno – samopowtarzalną umożliwiającą prowadzenie ognia zarówno

seriami, jak i pojedynczego. Broń tego typu posiada najczęściej

dwupołożeniowy przełącznik rodzaju ognia, (choć czasem posiada tez

możliwość oddawania serii trzystrzałowych) bądź posiada spust tzw.

dwuoporowy. Archaicznym rozwiązaniem był podwójny język spustowy

stosowany m.in. w PM Beretta M-35 i Mors wz. 39.

d) Broń automatyczno-nieautomatyczną posiadającą wbudowany przełącznik rodzaju

pracy. Zasada stosowana w niektórych strzelbach bojowych, gdzie można zastosować

ręczne ładowanie typu pump action przy wystrzeliwaniu specjalnych pocisków, lub

strzelać z dużą intensywnością zwykłymi nabojami. Przykładem takiej broni jest

strzelba Franchi SPAS 12.

III. Budowa broni strzeleckiej

Zasadniczo każda broń strzelecka składa się z siedmiu podstawowych części. Są to:

- lufa, nadająca pociskowi tor lotu i prędkość, a także w wypadku broni

gwintowanej ruch obrotowy. Lufa może mieć przewód gładki, moje być też

gwintowana. Gwint składa się z pól i bruzd, jego zadaniem jest wprawienie

pocisku w ruch obrotowy względem osi, co nadaje mu pewniejszy i

stabilniejszy lot, a przez co większą celność. Lufy wykonuje się z odpornej

mechanicznie stali, wnętrza luf przeważnie chromuje się. Średnica przewodu

lufy to kaliber broni. Lufa od strony zamka zakończona jest komorą

nabojową, w której następuje oddanie strzału. Kształt komory nabojowej ściśle

odpowiada kształtowi łuski. Zasadą jest, że im cięższa i dłuższa lufa, tym strzał

celniejszy.

- urządzenia celownicze, umożliwiają nakierowanie broni na cel i oddanie

strzału. Przyrządy mogą być typu otwartego, bądź optyczne (dioptryjne).

Przyrządy otwarte (mechaniczne) składają się ze szczerbinki i muszki bądź

przeziernika i muszki. Ponadto w niektórych strzelbach w ogóle zrezygnowano

z użycia przyrządów celowniczych, natomiast celowanie odbywa się przy

pomocy tzw. szyny celowniczej. Zarówno szczerbinka, jak i przeziernik

posiadają możliwość regulacji kąta podniesienia, rzadko kiedy istnieje

możliwość regulacji poziomej. Zmiana kąta podniesienia celownika umożliwia

strzelanie na dalszy dystans. Regulacja w poziomie umożliwia wprowadzenie

poprawki na wiatr. Przeziernik to tzw. celownik przerzutowy, co oznacza, że

posiada tylko dwie stałe nastawy. Zaletą przeziernika jest szybsze składanie się

do strzału. Pistolety wojskowe i PM-y posiadają zwykle stałe przyrządy

celownicze, bez możliwości nastawy. Szczerbinka składa się przeważnie z

podstawy, ramienia szczerbinki z naniesioną skalą, oraz suwaka,

umożliwiającego zmianę kąta podniesienia. Muszka składa się z podstawy,

muszki właściwej (słupkowej) oraz osłony muszki. Przyrządy dioptryjne to

wszelkiego rodzaju celowniki optyczne, kolimatorowe, oraz różnego rodzaju

urządzenia pomocnicze, jak np. laserowe wskaźniki celu.

- łoże i chwyt umożliwiają uchwycenie broni i poprawne złożenie się do strzału.

Łoże składa się zazwyczaj z łożyska, znajdującego się pod lufą, kolby i

ewentualnie chwytu pistoletowego. Łoże morze być wykonane z drewna,

metalu lub tworzywa sztucznego. W niektórych typach broni zamiast łotyska

stosuje się chwyt pistoletowy. Kolba składa się z szyjki, kolby właściwej,

stopki i poduszki policzkowej (baki). W karabinach wyborowych kolba jest

często regulowana. Łoże łączy wszystkie części broni, a także ochrania

zespoły ruchome i lufę. Łoże do broni łączy się śrubami, przetyczkami lub

bączkami.

- komora zamkowa razem z lufą tworzą szkielet konstrukcji broni. Komora

zamkowa osłania zamek, który porusza się wewnątrz niej. Komora łączy

również lufę z urządzeniem spustowym. Wewnątrz komory zamkowej

znajdują się wodzidła zamka, umożliwiające mu ruch wzdłużny. W komorze

zamkowej znajduje się przeważnie otwór wyrzutowy łusek, na niej też

znajdują się dźwignie dosyłaczy, bezpieczników itd.

- zamek służy wprowadzeniu naboju do lufy, zamyka i zaryglowuje komorę

nabojową, powoduje wystrzał i wyciąga łuskę na zewnątrz. Typowy zamek

czterotaktowy (np. Mosina) składa się sprężyny iglicznej, bijnika, iglicy, kurka

oraz trzonu zamkowego. Z zamkiem połączony jest też pazur wyciągu

(ekstraktor) służący do usuwania łuski po wystrzale.

- mechanizm spustowy składa się z zaczepu kurkowego, spustu, osi głównej i

języka spustowego. Zadaniem tego mechanizmu jest utrzymywanie napiętej

sprężyny iglicznej i zwolnienie jej, gdy strzelec naciśnie na spust. Przed

przypadkowym strzałem spust jest zabezpieczany blokadą nastawną, od

zaczepiania o różne rzeczy chroni go kabłąk spustowy. Spust w nowoczesnych

karabinach posiada możliwość regulacji, by odpowiednio wybrać siłę spustu.

Spust w pistoletach wyposażony jest też w przerywacz, uniemożliwiający

strzelanie seriami. Mechanizm spustowy w większości etatowej broni

wojskowej umożliwia strzelanie seriami lub ogniem pojedynczym.

- magazynek jest regułą w broni wojskowej. Może być stały (wewnętrzny) lub

wymienny. Jego zadaniem jest przechowywanie w obrębie broni zapasu

amunicji a także dosyłanie amunicji do komory zamkowej. W rewolwerze rolę

magazynka pełni bębenek. Magazynki mieszczą od 3 do ok. 100 nabojów

(zależnie od broni i wielkości magazynka).

IV. Amunicja (klasyfikacja i budowa)

a) klasyfikacja

Pod względem budowy i cech taktycznych amunicję można podzielić na:

- amunicję pistoletową, (stosowana gł. w pistoletach i pistoletach

maszynowych), naboje krótko łuskowe, kaliber pocisku w nb. pistoletowym

jest duży w stosunku do długości łuski, energia typowych pocisków

pistoletowych wynosi ok. 500 J, w specjalnych elaboracjach dla pistoletów

maszynowych nawet 1000 J. Naboje pistoletowe posiadają kryzę ze wtokiem,

niektóre naboje posiadają kryzę częściowo wystającą .

- amunicję rewolwerową, używana przeważnie w rewolwerach, cechuje się

większą niż a. pistoletowa naważką prochu i dłuższą łuską, a co za tym idzie

większą energią wylotową (800-1800 J). Nabojów rewolwerowych nie stosuje

się w pistoletach maszynowych. Łuski nabojów rewolwerowych posiadają

wystającą kryzę.

- amunicję pośrednią o budowie podobnej jak amunicji karabinowej, jednakże

z krótszą łuską i przeważnie mniejszym kalibrem – od ok. 5,4 mm do 5,6 mm

(wyjątek: radziecki nabój 7,62 mm x 39 wz. 43, amerykański 7,62 mm x 33

M1 lub niemiecki 7,92 mm x 33 Kruz Patrone). Nb. pośrednie stosowane są w

karabinkach, ich łuski mają kryzę ze wtokiem. Energia wylotowa pocisków z

nabojów pośrednich waha się w granicach od ok. 1300 do 2000 J

- amunicję karabinową stosowaną w karabinach, o kalibrze przeważnie 6,5

mm - 8 mm, i energii wylotowej od 2000 do nawet 4000 J, z kryzą ze wtokiem

lub wystającą. Specjalne pociski przeciwpancerne lub snajperskie mają

większą energię

- amunicję wielkokalibrową choć standardowo przyjmuje się, że każdy nabój o

kalibrze większym niż 10 mm jest uważany za wielkokalibrowy (a więc naboje

pistoletowe 11,43 mm ACP i 12,7 mm AE mogłyby być też uznane za

wielkokalibrowe) to jednak ze względu na budowę i przeznaczenie zaliczają

się one do amunicji pistoletowej, a właściwe naboje wielkokalibrowe znajdują

zastosowanie przeważnie w WKM. Nabój taki wygląda jak znacznie

powiększony nabój karabinowy, z łuską o dużej długości, wyposażoną w

ciężki pocisk. Naboje tego typu mają energię początkową rzędu 15 000 do

nawet 30 000 J, i z racji swej energii i donośności stosowane są też w

karabinach snajperskich dalekiego zasięgu. Łuski tych nabojów mają kryzę ze

wtokiem

- amunicję bezłuskową specjalny rodzaj amunicji nie posiadający łuski, w

którym pocisk umieszczony jest wewnątrz specjalnej osłony, będącej

jednocześnie ładunkiem miotającym (np. nabój 4,7 mm Dynamit Nobel, 5,56

mm Hughes, albo 5, 56 mm AIP). Naboje tego typu nie są obecnie używane w

żadnej etatowej broni wojskowej, są one wciąż przedmiotem badań

- amunicję specjalną grupa ta obejmuje wszelkiego rodzaju amunicję, która nie

pasuje do żadnej z powyższych podgrup. Obejmuje ona naboje do strzelb,

granatników, pistoletów sygnałowych oraz pociski granatników

przeciwpancernych.

- amunicję ślepą czyli różnego rodzaju amunicję, w której usunięto pocisk,

służącą do ćwiczeń i pozoracji.

b) budowa amunicji strzeleckiej

Każdy nabój składa się z dwóch podstawowych części: (z wyjątkiem nabojów bezłuskowych i

niektórych specjalnych) pocisku i łuski. Pocisk ma za zadanie rażenie celu poprzez

oddziaływanie na cel własną energią, przebijanie i rozrywanie żywotnych organów ciała,

powodowanie gwałtownych zmian wewnątrzustrojowych, itd. Łuska umożliwia bezpieczne

spalanie ładunku miotającego, ochrania ładunek prochowy przed dostępem czynników

zewnętrznych (zamoczenie, zapiaszczenie), a także uszczelnia lufę od tyłu podczas

oddawania strzału. Pocisk składa się zazwyczaj z rdzenia i płaszcza. Rdzeń, wykonywany z

ciężkiego metalu (ołów, wolfram) ma na celu nadanie masy pociskowi. Płaszcz, wykonywany

zazwyczaj z metalu nierdzewnego, np. z mosiądzu, stanowi zewnętrzną osłonę rdzenia,

redukuje tarcie powietrza oraz wpływa na lot pocisku. W niektórych pociskach specjalnych

(np. w pociskach do granatnika) pocisk wypełniony jest ładunkiem wybuchowym owiniętym

często taśmą odłamkową. Pocisk jest wtedy zazwyczaj zaopatrzony w zapalnik uderzeniowy

bądź czasowy. W strzelbach gładkolufowych pociskiem może być również ładunek śrutu czy

kulek gumowych lub z tworzywa, a także różnego rodzaju ładunki siatkowe, itd. Łuska ma

zazwyczaj kształt walca lub małej butelki zamkniętej w części dennej. Patrząc od dna łuska

składa się z kryzy, mającej ułatwić dosyłanie i usuwanie łuski, łuski właściwej mieszczącej

wewnątrz ładunek miotający, oraz (w nabojach wielkokalibrowych, karabinowych,

pośrednich i niektórych pistoletowych) z przewężenia zwanego szyjką. W części dennej łuska

posiada spłonkę, której zadaniem jest inicjowanie spalania ładunku miotającego. Do celów

wojskowych stosuje się naboje ze spłonką umieszczoną centralnie, czyli tzw. centralnego

zapłonu , natomiast do celów sportowych i szkolnych stosuje się naboje bocznego zapłonu

(ang. Rimfire), gdzie masa zapalająca jest wprasowana w kryzę łuski (np. nabój kbks .22 LR).

Spłonka składa się z miseczki spłonki, masy zapalającej oraz kanalików ogniowych. Jako

ładunek miotający współczesnej amunicji stosuje się proch bezdymny mający postać

ziarnistą, cylindryczną lub wielokątną. W nabojach proch strzelecki czasem zabezpieczany

jest owijką papierową. Łuski wykonywane są z nierdzewnego, pozbawionego porów metalu,

lub z wytrzymałego stopu różnych metali. Łuski amunicji do strzelb gładkolufowych i

pistoletów sygnałowych wykonywane są z tworzywa lub impregnowanego papieru. Kryza

łuski może być wystająca , półwystająca lub z wtokiem.

Istnieją również różnego rodzaju pociski wyspecjalizowane stosowane do

określonych celów. Do zwalczania pojazdów opancerzonych, lekkich umocnień polowych i

przebijania osłon balistycznych stosuje się pociski przeciwpancerne, wyposażone w rdzeń z

twardszego metalu, pociski przeciwpancerno zapalające, mające na celu przebicie pancerza i

zapalenie pojazdów od wewnątrz, pociski smugowe, ułatwiające prowadzenie ognia seriami,

oraz pociski przeciwpancerno-zapalająco-smugowe, będące połączeniem tych trzech typów.

Celem odróżnienia rodzajów amunicji stosuje się barwne oznaczenia na pociskach.

Rodzaj naboju Oznaczenie

polskie

Oznaczenie NATO Skrót

(NATO)

zwykły Bez oznaczenia Bez oznaczenia BAAL

przeciwpancerny Czarny wierzchołek Czarny wierzchołek AP

Przeciwpancernozapalający

Czarny wierzchołek

i czerwony pasek

Srebrny wierzchołek API

Przeciwpancernozapalającosmugowy

Fioletowy

wierzchołek

Czerwony wierzchołek i

srebrny pasek

Budowa typowego naboju:

Budowa naboju (5,56 x 45 SS 109)

A- płaszcz

B- rdzeń

C- ładunek prochowy

D- spłonka

E- kryza łuski (ze wtokiem)

F- łuska właściwa

G- szyjka łuski

H- pocisk

Oznaczenia literowe pocisków w NATO:

Skrót

NATO

Rozwinięcie skrótu Tłumaczenie polskie

FMJ Full Metal Jacket Pocisk pełnopłaszczowy (zwykły)

TFMJ Tracer Full Metal Jacket Pocisk pełnopłaszczowy smugowy

AP Armor Piercer Pocisk Przeciwpancerny

AP-T Armor Piercer Tracer Pocisk przeciwpancerny smugowy

API Armor Piercer Incendiary Pocisk przeciwpancerny zapalajacy

API-T Armor Piercer Incendiary

Tracer

Pocisk przeciwpancerno-zapalającosmugowy

HP Hollow Point Pocisk z wgłębieniem

wierzchołkowym

WC Wad-Cutter Pocisk walcowy (rewolwerowy)

JSP Jacketed Soft Point Pocisk półpłaszczowy

LHP Lead Hollow Point Pocisk bezpłaszczowy z wgłębieniem

wierzchołkowym

Blank Nabój ślepy

Dummy Nabój szkolny

c) nazewnictwo amunicji strzeleckiej

Przy opisywaniu amunicji strzeleckiej podaje się dwie wartości, mianowicie kaliber pocisku i

długość łuski. Obie wartości podaje się w milimetrach. Zapisuje się to w postaci poprzez

umieszczenie pomiędzy wartościami kalibru i dł. łuski znaku „x” i czyta się jako „kaliber na

dł. łuski”, np. 9 x 19 czyta się „dziewięć na dziewiętnaście”. Bardzo często po wartościach

kalibru i długości łuski podaje się również oznaczenie rodzaju łuski. Łuska z kryzą zwykłą

(czyli z tzw. wtokiem) nie posiada oznaczenia, łuska z kryzą półwystającą posiada oznaczenie

SR (ang. semi-rimned), natomiast łuska z kryzą wystającą posiada oznaczenie R (ang.

rimned). Bardzo często w nazewnictwie stosuje się również oficjalną nazwę naboju lub

oznaczenie jego typu, wzoru, lub ewentualnie nazwę państwa – użytkownika lub producenta

naboju jak np. 9 x 19 Parabellum, 7,62 x 39 wz. 43, czy 7,62 x 51 NATO. W krajach

anglosaskich (USA, Wlk. Brytania, Kanada) nie stosuje się przy opisywaniu amunicji

systemu milimetrowego, lecz kaliber amunicji jest podawany w calach (1 cal = 2,54 mm),

przy czym długość łuski zwyczajowo pomija się. System calowy stosowany jest w

nazewnictwie amunicji prod. amerykańskiej, brytyjskiej, a także wszystkich nabojów

rewolwerowych. W amunicji anglosaskiej regułą jest, że przy opisywaniu naboju podaje się

jego nazwę, np. 38 Special, 303 British, 357 Magnum, itd. Czasami podaje się dodatkowo

oznaczenie roku wprowadzenia do służby, np. 30-06 Springfield, gdzie 30 oznacza kaliber w

calach, a 06 rok wprowadzenia do służby, czyli 1906. W strzelbach kalibru 12 faktyczny

kaliber wynosi ok. 18,2 mm, a oznaczenie to pochodzi od tradycyjnego anglosaskiego

sposobu oznaczania amunicji myśliwskiej.

Poniższe zestawienie zawiera kalibry typowych nabojów anglosaskich, podanych w mierze

calowej i milimetrowej.

Poniższe zestawienie zawiera podstawowe dane na temat najczęściej używanej amunicji

wojskowej

Lp. Kaliber

(mm)

Dł.

Łuski

(mm)

Rodzaj Nazwa Państwo Typ broni

1 9 19 pistoletowy Parabellum NATO Wist, CZ-75, Beretta

92F,

H&K USP, Browning

HP,

Glock-17, MP-5, UZI,

PM-98 Glauberyt i

inne

2 5,7 28 pistoletowy SS 190 Belgia

(NATO)

FN P-90, FN Five-

Seven

3 4,6 30 pistoletowy Heckler &

Koch

Niemcy H&K PDW, H&K

MP-7, H&K UCP

4 9 18 pistoletowy Makarow b. ZSRR Makarow PM, PM-63

Rak, P-64, P-83, PM-

84

Miara

milimetrowa

Miara calowa

(anglosaska)

5,56 .223 Remington

7,62 .308 NATO

30-06 Springfield

7,69 .303 British

7,65 .32 ACP

9 .38 Special

.357 Magnum

11,43 .45 ACP

.45 Colt

12,7 .50 BMG

5 11,43 23 pistoletowy Colt

(ACP)

USA Colt M-1911, H&K

Mk.23 SOCOM, H&K

UMP, Ingram M-10

6 7,62

(7,63)

25 pistoletowy Mauser

(TT)

Niemcy –

b. ZSRR

TT wz. 33, Mauser C-

96, PPSz wz. 41, PM

wz. 43

7 7,65 17 SR pistoletowy Browning USA Skorpion wz. 61,

Walther PP, Beretta

81, MAB model D

8 9 29,3 R rewolwerowy .38 Special USA S&W mod. 60, S&W

Military and Police,

9 9 32,77 R rewolwerowy .357

Magnum

USA Colt Python, Colt King

Cobra, S&W 627, IMI

Desert Eagle

10 7,92 33 pośredni Kurz

Patrone

Niemcy MP-43, StG-44

11 7,62 39 pośredni wz. 43 ZSRR AKM (kałasznikow i

pochodne), RPK, RPD,

SKS, wz. 58

12 5,56 45 pośredni M-193

Armalite

USA M-16 (wczesne

wersje), AR-15, FAMAS

(wczesne)

13 5,56 45 pośredni SS-109

(FN)

NATO M-16, FN-FNC, L-86,

Beryl, Steyr AUG, FAMas,

FN Minimi,

Tavor, Negev, i inne

14 9 39 Pośredni

(specjalny)

b. ZSRR A-91, OC-11 „Tiss”,

WSS Wintoriez, AS

Wał, MA Wichr

15 5,45 39 pośredni ZSRR AK-74, Tantal, Onyks,

AKSU, RPK-74

16 7,92 57 karabinowy Mauser Niemcy Mauser wz. 98, MG-

42, MG-34

17 7,62 54R karabinowy Mosin ZSRR PK, SWD, Mosin wz.

1891

18 7,62 63 karabinowy Springfield

(30-06)US

USA Garand M-1, BAR

19 7,62 51 karabinowy NATO NATO M-14, H&K G-3, M-

60, FN-MAG, FNFAL,

MG-3, H&K

21E, i inne

20 4,7 21OH Karabinowybezłuskowy

Dynamit

Nobel

Niemcy H&K G-11

21 12,7 99 wielkokalibrowy Browning USA

(NATO)

M-2, Barrett M-82 i

M-90, AW-50F,

WKW Wilk i inne

22 12,7 107 wielkokalibrowy b. ZSRR DSzK wz.38, NSW,

Kord, W-94, Technika

Destroyer i inne

23 14,5 114 wielkokalibrowy ZSRR KP, KPWT, PTRS wz.

41, PTRD wz. 41

24 15 115 wielkokalibrowy BRG-15 Belgia FN MILO

25 11,65 90,5 wielkokalibrowy .460 Steyr

HSS

Austria Steyr HS-50

26 40 45,8 Specjalny

(granatnikowy)

NATO M-203, Mk-19 i inne

 

 

 

 

 

MISJA

 

Celem każdego podmiotu gospodarczego jest maksymalizacja zysków.
W dzisiejszych czasach ostrej walki o klienta, zażartej walki z konkurencją o utrzymanie
się na rynku lub o zdobycie nowych rynków, osiągnięcie tego celu możliwe jest jedynie,
jeśli jesteśmy w posiadaniu informacji o potencjale naszych konkurentów i ich słabych
stronach. Mając takie atuty w ręku możemy zaprojektować działania wyprzedzające lub
zaatakować konkurencje w ich najsłabsze punkty. To daje przewagę nad nimi i pomoże
zbudować nam silną pozycję naszej firmy.

Newsletter

This module can not work without the AcyMailing Component